Begrippenlijst

A
B
C
D
E
F
G
H
I
K
L
M
N
O
P
R
S
T
V
W
Z
Telegraaf

Met een telegraaf laat men weten welke draairichting en toerental de schroef moet hebben.

Terugkeerperiode

Dit is de gemiddelde tijd die verstrijkt tussen twee natuurlijke fenomenen met gelijkaardige intensiteit. Het begrip terugkeerperiode wordt dan ook gebruikt om de intensiteit van bijvoorbeeld een storm of een overstroming aan te duiden: des te extremer de storm of overstroming, des te groter de terugkeerperiode, en des te kleiner de frequentie waarmee ze voorkomt. Zo is een storm met een terugkeerperiode van 500 jaar een storm die zo intens is dat ze gemiddeld slechts een maal in 500 jaar voorkomt.

Troskrachtcriterium

Het troskrachtcriterium is één van de criteria voor het hydraulisch ontwerp van een vul- en ledigingssysteem van een sluis.  Het is bedoeld om een veilige schutting te krijgen, namelijk door te eisen dat de kracht die het water tijdens het schutten uitoefent op een afgemeerd schip voldoende klein blijft.  Dit vermijdt dat de meertouwen (trossen) zouden afbreken, wat schade zou kunnen brengen aan de schepen in de kolk of aan de sluisdeuren.

Turbiditeit

Troebelheid, mate van helderheid van een vloeistof (of gas) en dus onrechtstreeks een maat voor de hoeveelheid onopgeloste, zwevende deeltjes (zand, slib, organisch materiaal) in deze vloeistof.

Verval

Het verval is het absolute hoogteverschil tussen twee willekeurige punten.

Vismigratie

Vismigratie is het geheel van verplaatsingen die vissen uitvoeren tussen paai-, opgroei- en overwinteringsgebieden. Hieronder vallen seizoensgebonden bewegingen, maar ook de dagelijkse verplaatsingen voor het vinden van voedsel of het vluchten voor ongunstige omstandigheden. (volgende paragraaf) De talloze constructies op de Vlaamse waterlopen (stuwen, sluizen, …) betekenen in veel gevallen een ernstige belemmering voor de vrije vismigratie. In de voorbije jaren is in Vlaanderen de sanering van deze knelpunten stilaan op gang gekomen, maar er blijft nog een lange weg te gaan (https://www.vismigratie.be)

Vispassage

Een vispassage is een constructie die vissen moet helpen om kunstmatige hoogteverschillen in waterlopen te overwinnen. De uitvoering kan zowel technisch (bekkentrap) als natuurgetrouw (nevengeul) zijn.

Vooroever en strand

Dit is het deel van het kustgebied waar de zeebodem de invloed van de golfwerking voelt. Het geheel van vooroever en strand omvat uiteraard het strand en strekt zich zeewaarts uit tot op het punt waar de zee zo diep is dat de zeebodem de golfwerking niet voelt. De grens tussen beide wordt gevormd door de laagwaterlijn: het strand ligt hoger dan de laagwaterlijn, de vooroever lager.

Vul-en ledigingsysteem

Het vul- en ledigingsysteem van een schutsluis zorgt voor de nivellering van de sluiskolk. Dit gebeurt door gecontroleerd openingen in de sluisdeuren of in de sluiskolkwanden te openen en te sluiten.

Waterbeheer

Waterbeheer of waterhuishouding is het totaal aan activiteiten die tot doel hebben om het grond- en oppervlaktewater zo goed mogelijk te beheren. Aangezien een teveel aan water even onwenselijk is als te weinig water, houdt dit in: i) het zorgdragen voor veiligheid tegen overstromingen; ii) het zorgdragen voor de aanwezigheid of aanvoer van voldoende water van goede kwaliteit.

Watertekort

Watertekorten zijn mede door de behoeften van de mens geïnduceerd en doen zich voor op het ogenblik dat het watersysteem niet meer in staat is voldoende water te leveren aan de verschillende watervragende sectoren.

Watertoets

De watertoets is een beoordeling die overheden moeten maken voor zij toestemming kunnen verlenen voor het verkavelen of bebouwen van gronden. De watertoets is in Vlaanderen sinds juli 2003 verplicht via het decreet op het integraal waterbeleid. Tijdens de watertoets dient de vergunningverlenende overheid na te gaan of de gronden wel geschikt zijn om te bebouwen. Deze verplichting is ook van toepassing op percelen die op het gewestplan aangeduid zijn als woonzone. Zie ook www.watertoets.be.

Wiskundige modellen

Een wiskundig model is een wiskundige beschrijving van een systeem. Het is een vereenvoudigde voorstelling, beschrijving of nabootsing van (een deel van) de werkelijkheid en heeft als doel de werkelijkheid beter te kunnen begrijpen.

Zand

Fijn sediment, veelal bolvormig, met een diameter tussen 63 µm en 2mm; de oorsprong ervan kan door het verweren van gesteenten zijn, of kan ook van biogene oorsprong (schelpen, skeletten van organismen) zijn.

Zwaaikom

Een deel van een haven dat speciaal voor het zwaaien van schepen is aangelegd noemt men een zwaaikom. Het is een plaatselijke verbreding waar schepen om hun as draaien om van richting te veranderen.

Paginatypes